معافیت سربازی 1404 (همه راه های معافیت سربازی)

بدون شک خدمت سربازی یکی از دغدغه‌های اصلی افراد برای زندگی است. بر اساس قوانین کشور همه پسرانی که به سن 18 سال برسند باید به خدمت سربازی اعزام شوند. اما برخی افراد در صورت داشتن شرایط لازم می‌توانند از معافیت سربازی بهره‌مند شوند.

معافیت کفالت، معافیت ایثارگری، معافیت بنیاد نخبگان، معافیت بهزیستی، معافیت پزشکی و معافیت موارد خاص ازجمله مواردی است که مشمولین می‌توانند در صورت داشتن شرایط لازم معافیت سربازی بگیرند.

در این مقاله سعی شده شرایط معافیت سربازی، مدارک لازم برای هر نوع معافیت سربازی، زمان اقدام برای گرفتن هرکدام از انواع معافیت سربازی ذکرشده شرح داده شود تا مشمولین سربازی با آگاهی لازم برای هرکدام از موارد ذکرشده برای گرفتن معافیت سربازی اقدام کنند. همچنین خوانندگان عزیز می‌توانند در قسمت نظرات و پیشنهاد‌ها سؤالات احتمالی خود را مطرح کنند تا در سریع‌ترین زمان توسط مشاوران گروه برتر پاسخ داده شود.

معافیت کفالت

معافیت کفالت شاید یکی از مناسب‌ترین گزینه‌ها برای معافیت از سربازی باشد که شامل موارد زیر است:

• یگانه فرزند بالای 18 سال پدر بالای 75 سال تمام.
• یگانه فرزند ذکور بالای 18 سال که برای نگهداری از پدر بیمار خود بر اساس تشخیص شورای پزشکی نیاز به سرپرستی و مراقبت دارد.
• تنها پسر بالای 18 سال که پدرش فوت کرده یا از مادر جداشده و سرپرست و نگهداری از مادر را بر عهده دارد.
• تنها برادر که سرپرستی خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند را به عهده دارد.
• برادر سرپرست برادر نیازمند به مراقبت فاقد همسر و فرزند و پسر سالم
• تنها برادر سرپرست برادر کمتر از 18 سال
• تنها نوه پسر 18 سال به بالا که از پدربزرگ یا مادربزرگ فاقد فرزند مراقبت می‌کند.
• مشمولی که همسر معلول داشته باشد.
• معافیت موقت برادر حین خدمت سربازی
• معافیت ماده 6 بهزیستی: یکی از فرزندان والدینی که به خاطر ناتوانی یکی از آن‌ها تحت پوش بوده یا دو نفر از فرزندان آنان ناتوان باشند.

شرایط کلی استفاده از معافیت کفالت

• رسیدن به سن مشمولیت سربازی (18 سال تمام).
• مشمول نباید غیبت داشته باشد.
• یگانه فرد مراقبت‌کننده از مکفول باشد.

موارد استثنا معافیت کفالت

• در موارد ذکرشده اگر فرد دارای برادر بالای 18 سال باشد درصورتی‌که آن برادر ازنظر شورای پزشکی و به خاطر مشکلات پزشکی قادر به سرپرستی و نگهداری از شخص مکفول نباشد می‌تواند از معافیت کفالت استفاده کند.
• مشمول در حین تحصیل می‌تواند درخواست معافیت کفالت داده و از معافیت سربازی برخوردار شود.
• همچنین برای معافیت کفالت مادر از زمان فوت یا جدایی پدر تا 30 معافیت موقت به فرد تعلق می‌گیرد. بعد از 30 ماه اگر مادر در قید حیات باشد و ازدواج‌نکرده باشد معافیت موقت به معافیت دائم تبدیل می‌شود.
• همچنین اگر مادر فاقد شوهر تحت پوشش کمیته یا بهزیستی باشد در صورت داشتن چند پسر بالای 18 سال می‌تواند یکی از آن‌ها را به انتخاب خود از سربازی معاف کند (ماده 44 مکرر).

معافیت سربازی فرزند

معافیت سه فرزند و بیشتر یکی از قوانین جدید سربازی برای معافیت است که در سال های اخیر با تغییرات زیادی در حال اجرا بوده است. این قانون شامل همه افراد یعنی افراد غایب، افراد غیر غایب و حتی در حین خدمت نیز می توانند اقدام کنند. این قانون شامل دو دسته از افراد خواهد شد:

• افرادی که دارای سه فرزند هستند درصورتی که حداقل 40 سال سن تمام داشته باشند از خدمت سربازی معاف می شوند.
• افرادی که دارای 4 فرزند باشند بدون در نظر گرفتن شرایط سنی از خدمت سربازی معاف هستند.

معافیت مددجویان

معافیت مددجویان شامل مشمولانی می‌شود که در خانواده خود فردی که تحت پوش بهزیستی یا کمیته امداد داشته باشند. البته این مورد معافیت نیز مانند سایر معافیت‌ها داری شرایط خاص خود است که جزئیات آن در ادامه شرح داده می‌شود.

معافیت سربازی مادر مددجو

مادر تحت پوشش کمیته یا بهزیستی می‌تواند به انتخاب خود یکی از فرزندان پسر را از سربازی معاف کند. در این نوع معافیت، فرزند پسر دیگری نباید قبلاً از معافیت کفالت مادر استفاده کرده باشد. در این معافیت مادر باید از همسر خود طلاق گرفته باشد و یا اینکه همسر وی فوت کرده باشد و در صورت حبس یا موارد دیگر معافیت به فرد تعلق نمی‌گیرد.

معافیت سربازی مشمول دارای فرزند معلول

در این نوع معافیت فرزند مشمول که دارای معلولیت است باید تحت پوشش بهزیستی قرار داشته باشد. همچنین فرد مشمول نباید غیبت سربازی داشته باشد.

معافیت سربازی سه خواهری

درصورتی‌که پدر یا مادر فردی با داشتن شرایط زیر تحت پوشش کمیته یا بهزیستی باشد می‌تواند از خدمت سربازی معاف شود:

• مشمول باید تنها فرزند ذکور خانواده باشد.
• وجود برادر حتی زیر 18 سال مانع از بهره‌مندی از این معافیت می‌شود.
• مشمول نباید غیبت سربازی داشته باشد.
• سه خواهر باید در قید حیات باشند.
• متأهل یا مطلقه بودن خواهران مانع گرفتن معافیت سربازی نمی‌شود.

معافیت سربازی ازدواج با معلول

مشمولانی که با افراد معلول جسمی و حرکتی ازدواج کنند بعد از مدت 5 سال معافیت دائم می‌گیرند. در این نوع معافیت مشمول نباید غیبت داشته باشد.

حتما بخوانید: همه روش‌های گرفتن کسری خدمت سربازی

معافیت سربازی موارد خاص عفو رهبری

معافیت موارد خاص یا معافیت عفو رهبری با توجه به شرایط سنی به افراد تعلق می‌گیرد. افراد با توجه به شرایط سنی خود برای این نوع معافیت، شامل 4 گروه زیر می‌شوند:

• متولدین تا پایان سال 54 در صورت داشتن مدرک زیر دیپلم، دیپلم، فوق‌دیپلم و لیسانس
• متولدین تا پایان 52 در صورت داشتن مدرک فوق‌لیسانس
• متولدین دکتری غیرپزشکی تا پایان 1350
• متولدین تا پایان 44 با مدرک دکتری پزشکی و دامپزشکی

همچنین مشمولین که 50 سال یا بیشتر سن داشته باشند و درصورتی‌که سن خود را تغییر نداده باشند، نیاز به درخواست معافیت ندارند.

معافیت پزشکی

معافیت پزشکی نیز یکی از پر متقاضی‌ترین مورد برای گرفتن معافیت سربازی است. معافیت پزشکی از مواردی استثنائی است که فرد در صورت داشتن غیبت سربازی نیز می‌تواند از آن برخوردار شود. همچنین نوع مدرک تحصیلی نیز در معافیت دائم یا معاف از خدمات رزمی شدن فرد مؤثر است.

در حالت کلی معافیت پزشکی شامل دو نوع است. معافیت موقت پزشکی و معافیت دائم. در معافیت موقت بسته به نوع بیماری فرد، 6 ماه زمان برای درمان یا بهبود علائم بیماری برای فرد در نظر گرفته می‌شود. اگر بعد از مدت در نظر گرفته‌شده علائم بیماری فرد بهبود پیدا نکرد یا درمان او ثمربخش نبود به فرد معافیت دائم پزشکی داده می‌شود.

برای گرفتن معافیت پزشکی مشمول باید آماده اعزام به خدمت باشد و به‌اصطلاح دفترچه ارسال کند. در زمان ارسال دفترچه پزشک مورد اعتماد سازمان نظام‌وظیفه که از طرف پلیس 10+ معرفی می‌شود فرد مشمول را معاینه می‌کند. فرد با ارائه مدارک پزشکی معتبر یا اظهار نوع بیماری در صورت داشتن شرایط معافی به شورای پزشکی معرفی می‌شود و پس از تائید و انجام آزمایش‌ها لازم موفق به دریافت کارت معافیت پزشکی می‌شود؛ و در صورت داشتن معافیت موقت باید مدارک خود را به پلیس 10+ تحویل داده و برای اعزام به خدمت آماده شود.

درصورتی‌که بیماری مشمول جز بیماری‌های قابل‌بررسی در حین تحصیل باشد نیز می‌تواند با داشتن معافیت تحصیلی برای گرفتن معافیت پزشکی اقدام کند. البته معمولاً این نوع بیماری‌ها از نوع سخت و غیرقابل درمان است. لیست  بیماری‌های قابل بررسی در حین تحصیل از طریق این لینک قابل‌مشاهده است.

بیشتر بدانید: همه چیز درباره گرفتن معافیت پزشکی

معافیت تحصیلی

معافیت تحصیلی جز معافیت‌های موقت خدمت سربازی است. مشمول خدمت سربازی تا زمانی که قصد ادامه تحصیل داشته باشد در صورت نداشتن غیبت سربازی و شرایط تحصیل می‌تواند از این نوع معافیت بهره‌مند شود. با توجه به مقطع تحصیلی زمان استفاده از این نوع معافیت بر اساس ماده 33 نظام‌وظیفه عمومی متغیر است که زمان معافیت هر مقطع به شرح زیر است:

• برای دانش آموزان حداکثر تا سن 20 سال تمام
• مقطع کاردانی دو و نیم سال
• مقطع کاردانی به کارشناسی 3 سال
• مقطع کارشناسی پیوسته 5 سال
• مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته 3 سال
• مقطع کارشناسی ارشد پیوسته 6 سال
• دکتری پیوسته 8 سال
• دکتری تخصصی 6 سال

در صورت نیاز و داشتن شرایط با تشکیل کمیسیون ویژه فرد می‌تواند تا یک سال زمان اضافه‌تر از موارد فوق از معافیت تحصیلی بهره‌مند شود. همچنین درصورتی‌که فرد در سنوات اولیه تحصیل از تحصیل انصراف دهد درصورتی‌که برای وی مدرک تحصیلی معادل صادر نشود می‌تواند یک‌بار دیگر از معافیت تحصیلی آن مقطع برخوردار شود.

بهره‌مند شدن از معافیت تحصیلی بعد از انصراف از دیپلم تا دکتری تنها یک‌بار مجاز است. درصورتی‌که فرد از دانشگاه اخراج شود نمی‌تواند از معافیت تحصیلی مجدد استفاده کند و تا زمان دریافت کارت پایان خدمت سربازی یا معافیت مجاز به ادامه تحصیل نیست. در صورت نداشتن غیبت سربازی نیز اگر فرد در حال خدمت باشد، می‌تواند برای مقطع کارشناسی و بالاتر ایست خدمتی دریافت کند و با ترخیص از پادگان ادامه تحصیل دهد.

حتما بخوانید: همه چیز درباره معافیت تحصیلی

معافیت ایثارگری

معافیت فرزندان عزیزانی که در جبهه حضورداشته‌اند نیز یکی از گزینه‌های معافیت سربازی است. این نوع معافیت در قانون به‌صورت امتیاز در نظر گرفته‌شده است و غیبت مانع بهره‌مند شدن از این معافیت نمی‌شود. همچنین اگر فرد از خدمت سربازی فرار کرده باشد با معرفی به یگان می‌تواند از معافیت برخوردار شود. این نوع معافیت شامل 5 گروه کلی می‌شود:

• معافیت فرزندان شهدا و جاویدالاثر
• معافیت یکی از برادران شهدا جاویدالاثر و جانبازان فاقد فرزند ذکور آزادگان
• معافیت فرزندان آزادگان، جانبازان و حضور در جبهه
• معافیت جانبازان بالای 10 درصد
• معافیت ازدواج با جانباز بالای 25 درصد

بر اساس اخبار منتشر شده غیبت سربازی مانع بهره مند شدن از این معافیت نیست و در زمان تحصیل نیز می‌توان از آن استفاده کرد. بعد از زمان ذکر شده مبنای معافیت سربازی 30 ماه رزمندگی، 25 درصد جانبازی و 24 ماه آزادگی است.

معافیت فرزندان شهدا و جاویدالاثر

همه فرزندان شهدا و جاویدالاثران که به سن مشمولیت برسند از خدمت سربازی معاف می‌شوند.

معافیت برادر شهید، آزادگان و جانبازان فاقد فرزند پسر

اگر شهید آزاده و … فاقد فرزند پسر باشد تنها یکی از برادران می‌تواند از معافیت سربازی استفاده کند. برای آزادگانی که سابقه 24 ماه اسارت دارند و یا جانبازان بالای 25 درصد یکی از برادران آن‌ها از خدمت سربازی معاف می‌شود.

معافیت فرزندان آزادگان، جانبازان و حضور در جبهه

برای هر 24 ماه سابقه اسارت، هر 25 درصد جانبازی و هر 30 ماه حضور در جبهه یکی از فرزندان از خدمت سربازی معاف می‌شود. درصورتی‌که امتیاز ذکرشده بالاتر باشد نیز متناسب با امتیاز مربوطه کسری خدمت یا معافیت دائم شامل افراد می‌شود و تنها محدود به یک فرزند نیست.

اگر مجموع درصد جانبازی و حضور در جبهه نیز به عدد 30 برسد نیز یک فرزند از خدمت سربازی معاف می‌شود. به‌عنوان‌مثال رزمنده‌ای 35 درصد جانبازی و 20 ماه حضور در جبهه دارد. برای 25 درصد جانبازی یک فرزند معاف می‌شود و ازآنجاکه مجموع 10 درصد باقیمانده و مدت حضور در جبهه به 30 می‌رسد فرزند دیگر نیز می‌تواند از سربازی معاف شود.

حتما بخوانید: همه چیز در مورد کسری خدمت ایثارگری

معافیت جانبازان بالای 10 درصد

رزمنده‌ای که بالای 10 درصد جانبازی داشته باشد از خدمت سربازی معاف می‌شود. همچنین درصورتی‌که رزمنده معاف شود، فرزند وی نیز می‌تواند از امتیاز کسری خدمت یا معافیت دائم در صورت داشتن حدنصاب کافی بهره‌مند شود.

معافیت سربازی ازدواج با بانوان جانباز

در این نوع معافیت مشمول با ازدواج با بانوان جانباز می‌تواند از خدمت سربازی معاف شود که شرایط آن به شرح زیر است:

• درصورتی‌که فردی با بانوان جانباز بالای 25 درصد ازدواج کند بعد از 5 سال خدمت سربازی معاف می‌شود.
• در این نوع کسری ابتدا معافیت موقت برای فرد صادر می‌شود و هر 30 ماه این معافیت تمدید می‌شود.
• درصورتی‌که بعد از 5 سال این ازدواج منجر به جدایی نشود معافیت موقت تبدیل به معافیت دائم می‌شود.
• همچنین اگر فرزند یا برادر بانوان جانباز قبلاً از معافیت استفاده کرده باشد همسر وی نیز می‌تواند از معافیت استفاده کند.

معافیت سربازی نخبگان

معافیت نخبگان درواقع نوعی کسری خدمت سربازی است و مشمول می‌تواند در حین تحصیل با انجام پروژه تحقیقاتی موفق به گرفتن 19 ماه کسری خدمت شود و بعد از گذراندن دوره آموزشی کارت پایان خدمت دریافت کند. مشمولین سربازی برای گرفتن این نوع معافیت دو انتخاب دارند:

• بنیاد ملی نخبگان
• بنیاد ملی نخبگان نیروهای مسلح

برای استفاده از طرح بنیاد ملی نخبگان فرد باید حدنصاب امتیاز نخبگی را کسب کرده باشد. امتیازات به‌طورکلی شامل مقالات داخلی، خارجی و کنفرانسی، ثبت اختراع، فعالیت در شرکت‌های دانش‌بنیان، معدل دوره کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری، کسب مقام در جشنواره‌های معتبر و … می‌شود. این نوع معافیت یا کسری بیشتر برای مشمولان ارشد و دکتری است و فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی در صورت داشتن ثبت اختراع و فعالیت در شرکت دانش‌بنیان می‌توانند از این نوع معافیت استفاده کنند.

معافیت بنیاد ملی نخبگان نیروهای مسلح شامل دانشجویان و فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناس ارشد و دکتری می‌شود. مشمول با معرفی به سازمان‌های وابسته به نیروهای مسلح و انجام پروژه تحقیقاتی می‌تواند از 2 تا 19 ماه کسری بهره‌مند شود. مشمولان در صورت داشتن سابقه خدمت برای گرفتن پروژه باید به سازمان‌های زیرمجموعه ارگان خدمتی مراجعه کنند. همچنین اگر از سازمانی پروژه کسری گرفته باشد زمان ارسال دفترچه نیز باید از همان ارگان پذیرش بگیرد تا بتواند از کسری یا معافیت استفاده کند. جزئیات بیشتر بابت امتیاز بندی عضویت نخبگان از طریق سایت بنیاد ملی نخبگان قابل دسترس است.